EDE Fundazioak Emakunderekin lan egiten du 2026-2030 aldirako III. Ekintza Plan Operatiboa diseinatu eta egiteko, Euskadin soldata-arrakala murrizteko estrategiaren barruan.
Zer egin dugu?
EDE Fundazioak, Emakunderekin batera, aurreko bi Plan Operatiboen Diagnostikoa eta Ebaluazioa egin ditu. Diagnostiko eta Ebaluazio horiek Soldata-Arrakalaren 2026-2030 Ekintza Plan Operatiboa egiteko abiapuntu izan dira, eta laster onartuko da. Bertan, Eusko Jaurlaritzako sailen eta erakunde autonomoen lehentasunezko lan-ardatzak eta -ekintzak aurkeztiko dira, soldata-arrakala murrizteko, sail bakoitzaren ikuspegi eta jarduera-eremuetatik.
Nolakoa izan da parte-hartzea?
Eusko Jaurlaritzako sailetako eta erakunde autonomoetako 50 pertsona baino gehiago inplikatu dira partaidetza-prozesu batean. Prozesu horretan, elkarrizketak, sailekin talde-saioak, esperientziak partekatzeko tailerrak eta adituekin jardunaldi bat egin dira, etorkizuneko lan-arloei buruz hausnartzeko.
Non gaude eta nora goaz soldata-arrakala murrizteko prozesuan?
Generoko soldata-arraila bizitzako eta laneko zikloaren une desberdinetan eragiten duten faktore multzo konplexu baten ondorio da. Faktore horietako batzuk zuzenean lotuta daude baldintza ekonomikoekin eta lan-baldintzekin; beste batzuk, berriz, lan-merkatuan sartu aurretik ere sortzen dira.
Langile bakoitzeko urteko batez besteko irabazia bezalako adierazleak aztertu dira, non soldata-arrakala % 24,4tik % 12,8ra igaro den, hori ehuneko 11,6 puntuko jaitsiera da. Aurrerapen horrek soldaten konbergentzia handiagorako joera erakusten du, nahiz eta emakumeek, batez beste, urtean gizonek baino 4.561,61 € gutxiago jasotzen jarraitzen duten.
Faktore anitzeko fenomeno hori aztertzerakoan kontuan hartu dira, halaber, lan-sektoreen araberako bereizketarekin lotutako adierazleak, kualifikazioaren araberako enplegu-motak, kontratu motak, eskuratzen diren ikasketak edo zaintzek emakumeen lan- eta soldata-ibilbideetan sortzen duten penalizazioa.
Badirudi urte hauetan egin den lana fruituak ematen ari dela, eta, oro har, hobekuntzak ikusten dira adierazle horiekin alderatuta, baina oraindik ez da nahikoa benetako berdintasuna lortzeko.
Egindako ebaluazioak egindako bidearen berri ematen du, baita Soldata-Arrakalaren 2026-2030 Ekintza Plan Operatiboaren esparruan aurre egin beharreko lehentasun eta erronka pragmatikoen berri ere. Besteak beste, hauek nabarmentzen dira:
- Soldata-arrakala murrizteko estrategiaren gobernantza hobetzea Euskadin, datozen urteetan bultzada handiagoa bermatzeko.
- Sailen arteko koordinazioa bultzatzea, bakoitzak abian jartzen dituen ekintzak ezagutzeko eta sinergiak lortzeko.
- III. Plan Operatiboak planteatzen dituen ekintzak garatzea orain arte soldata-arrakala desagerrarazteko ekintzak edo neurriak garatu dituzten sailetatik eta plan honen esparruan ekintzak egiten hasiko diren sail berrietatik.
Zeintzuk dira Soldata-Arrakalaren 2026-2030 Ekintza Plan Operatiboaren fokuak?
Hirugarren plan honen bidez, Euskadin soldata-arrakala murrizteko estrategia osatu duten planen zikloa itxi nahi da. Egindako bidearekin bat etorriz, orain arte gidari izan diren lan-ardatz nagusiak mantentzen dira Plan berrian: soldata/ordu desberdintasuna murriztea; lanaldiari dagokionez desberdintasuna murriztea; gizarte-hezkuntza eta -sentsibilizazioa eta enpresa- eta sindikatu-sentsibilizazioa.
Gainera, Planak atal espezifiko bat jasotzen du, Gobernantza Sistema definitzen duena, Ekonomia, Lan eta Enplegu Sailak, Emakunderekin batera, Plan berrian jasotako 92 neurriak behar bezala gauzatzen eta koordinatzen direla ziurtatzeko.
Neurri horiek kontuan hartuta, honako hauek dira lehentasunezko lan-fokuak:
- Berdintasun-araudia garatzea, arrakala murrizten laguntzeko eta erakundeetan aldaketa kulturala eragiteko.
- IArekin eta IKT sektoreekin lotutako sektore berrietan emakumeak sartzea.
- Azterlan tekniko-zientifikoak bultzatzea, emakumeen artean STEAM Euskadi Estrategia sustatuz.
- Erantzunkidetasuna eta gurasotasun positiboko politikak.
- Enpresetan eta erakundeetan berdintasun-planak bultzatzea.
Plan honen lorpen handienetako bat izan da sail eta erakunde autonomo guztiek parte hartu dutela, soldata-arrakalaren murrizketan laguntzeko neurriren bat edo ekintzaren bat egin dutela identifikatuta.
Aurreikusita dago III. Ekintza Plan Operatiboa (2026-2030) argitaratzea irailean egingo den Soldata Arrakalaren Kongresuan.